Eva

Bu eser Aytmatov’un en büyük ve en felsefi romanıdır. Romanın merkezinde Yedigey adlı bir demiryolu işçisi vardır. Hikâye Kazak bozkırlarında, küçük bir tren istasyonu olan Boranlı’da geçer. Romanın temel olayı şudur: Yedigey’in arkadaşı Kazangap...

Bu eser Aytmatov’un en büyük ve en felsefi romanıdır. Romanın merkezinde Yedigey adlı bir demiryolu işçisi vardır. Hikâye Kazak bozkırlarında, küçük bir tren istasyonu olan Boranlı’da geçer. Romanın temel olayı şudur: Yedigey’in arkadaşı Kazangap ölür. Yedigey onu eski geleneklere göre Ana Beyit mezarlığına gömmek ister. Ama mezarlık artık askeri bölge haline gelmiştir. Bu yolculuk boyunca Yedigey geçmişi hatırlar. Roman sadece bu yolculuk değildir. Aynı zamanda üç farklı düzlemde ilerler: Bozkırdaki insanların hayatı Eski Türk efsaneleri Uzay çağının hikâyesi Romanın en önemli efsanesi Mankurt efsanesidir. Mankurt, hafızası silinmiş köledir. Kendi annesini bile tanımaz. Bu efsane aslında bir metafordur: Kimliğini unutan toplumlar mankurtlaşır. Roman aynı zamanda Sovyet sisteminin insanları geçmişlerinden koparmasını eleştirir. Temalar 1. Hafıza ve kimlik İnsan geçmişini unutursa kimliğini kaybeder. 2. Gelenek ve modernlik Eski değerler ile modern dünya çatışır. 3. İnsanlık ve teknoloji Uzay çağında bile insanın temel sorunları değişmez. 4. Mankurtlaşma Romanın en güçlü felsefi kavramıdır.

Bu romanın merkezinde Tanabay adlı yaşlı bir çoban ve onun atı Gülsarı vardır. Roman aslında bir insan ile bir atın hikâyesi gibi görünür. Ama gerçekte bu eser: Sovyet düzeninin eleştirisi insan özgürlüğü zamanın geçişi üzerine yazılmış derin...

Bu romanın merkezinde Tanabay adlı yaşlı bir çoban ve onun atı Gülsarı vardır. Roman aslında bir insan ile bir atın hikâyesi gibi görünür. Ama gerçekte bu eser: Sovyet düzeninin eleştirisi insan özgürlüğü zamanın geçişi üzerine yazılmış derin bir romandır. Tanabay gençliğinde idealist bir komünisttir. Sisteme inanır ve büyük umutlarla çalışır. Ama yıllar geçtikçe şunu görür: bürokrasi adaletsizlik çıkar ilişkileri her şeyi kirletmiştir. Tanabay’ın hayatındaki en büyük dostu ise atı Gülsarıdır. Gülsarı güçlü, hızlı ve özgür bir attır. Ama sistem onu da yıpratır. Roman boyunca Gülsarı’nın yaşlanması ve ölümü anlatılır. Bu aslında Tanabay’ın hayatının ve hayallerinin de sonudur. Gülsarı’nın ölümü, Tanabay’ın geçmişiyle yüzleşmesidir.

Beyaz Gemi, masumiyetin kırılışını anlatan en sarsıcı hikâyelerden biridir. Romanın merkezinde isimsiz küçük bir çocuk vardır. Bu çocuk, Issık Göl yakınlarında dağlarda yaşayan dedesi Mümin ve birkaç yetişkinle birlikte yaşamaktadır. Çocuğun hayatı...

Beyaz Gemi, masumiyetin kırılışını anlatan en sarsıcı hikâyelerden biridir. Romanın merkezinde isimsiz küçük bir çocuk vardır. Bu çocuk, Issık Göl yakınlarında dağlarda yaşayan dedesi Mümin ve birkaç yetişkinle birlikte yaşamaktadır. Çocuğun hayatı yalnızdır. Annesi ve babası yoktur. Onu hayata bağlayan iki şey vardır: Dedesi Mümin’in anlattığı efsaneler Uzaktan gördüğü beyaz gemi Çocuk, babasının o gemide çalıştığını hayal eder. Bu gemi onun için umut ve kurtuluş sembolüdür. Dedesi ona Boynuzlu Maral Ana efsanesini anlatır. Bu efsane, Kırgız halkının kökenini anlatan kutsal bir hikâyedir. Ancak roman ilerledikçe yetişkinlerin dünyasının ne kadar acımasız olduğu ortaya çıkar. Özellikle Orozkul adlı karakter doğaya ve insanlığa karşı sert ve zalimdir. Trajik dönüm noktası, kutsal Maral Ana’nın öldürülmesi ile gelir. Bu olay çocuğun bütün dünyasını yıkar. Çocuk artık şunu fark eder: Büyükler anlattıkları değerlere kendileri inanmamaktadır. Romanın sonunda çocuk kendini suya bırakır. Çünkü o, balık olup beyaz gemiye ulaşmak ister. Bu son, dünya edebiyatının en acı sonlarından biri olarak kabul edilir.