Yaşam çok-yanlıdır. Her an ve her yer bize farklı yollar açar. Eskil Hint kitabının dediği gibi: "İnsan ayağını nereye bassa, yüzlerce yola adım atar." Böylece yaşam sürekli bir kavşaktır, sürekli bir yolunu-yitirmişlik. Bu yüzden, hep derim ki...
Yaşam çok-yanlıdır. Her an ve her yer bize farklı yollar açar. Eskil Hint kitabının dediği gibi: "İnsan ayağını nereye bassa, yüzlerce yola adım atar." Böylece yaşam sürekli bir kavşaktır, sürekli bir yolunu-yitirmişlik. Bu yüzden, hep derim ki bence bir felsefe kitabı için en iyi başlık, Maimonides'in bir kitabının taşıdığı başlıktır: More Nebuchim -
"Yolunu Yitirmişlere Kılavuz
Biraz sonra, sokağa çıktığınızda, · hangi yöne gideceğinize,
hangi rotayı tutacağınıza karar verme durumunda kalacaksınız. Ve böylesi sıradan bir durumda başınıza bu geliyorsa,
yaşamın ciddi kararlar aldırıcı anlarında çok daha fazlası gelir;...
Biraz sonra, sokağa çıktığınızda, · hangi yöne gideceğinize,
hangi rotayı tutacağınıza karar verme durumunda kalacaksınız. Ve böylesi sıradan bir durumda başınıza bu geliyorsa,
yaşamın ciddi kararlar aldırıcı anlarında çok daha fazlası gelir; örneğin, yapılacak seçimin bir uğraşı, bir meslek olduğu anlarda - ve meslek de yol ve yön demektir. Descartes' ın ölümünden sonra geride bıraktığı pek az kişisel not arasında,
gençliğinden kalma bir tane vardır; bunda, Ansonius'tan eski bir dizeyi kopya eder; bu da, eskil Pythagorasçı bir deyimin
yeniden söylenmiş biçimidir:
Quod vitae sectabor iter? "Hangi
yaşam yolunu izleyeceğim?
Sanki yolumu kaybetmişim de birisine evimin yolunu soruyorum. Beni oraya götüreceğini söylüyor ve güzel, dümdüz bir yolda yürüyoruz. Yol birden sona eriyor. Şimdi de dostum şöyle
diyor: "Artık bütün yapman gereken, buradan evine giden yolu
bulmak.
Sanki yolumu kaybetmişim de birisine evimin yolunu soruyorum. Beni oraya götüreceğini söylüyor ve güzel, dümdüz bir yolda yürüyoruz. Yol birden sona eriyor. Şimdi de dostum şöyle
diyor: "Artık bütün yapman gereken, buradan evine giden yolu
bulmak.
Birçok yolla ve yordamla vardım hakikatime; merdivene tırmanıp çıkmadım yükseğe, gözümün uzaklığına bakıp kısıldığı.
"Bu işte benim yolum, -sizinkiler nerede?" diye yanıtladım, bana 'yol'u soranları. 'Yol', çünkü - yoktur!
Birçok yolla ve yordamla vardım hakikatime; merdivene tırmanıp çıkmadım yükseğe, gözümün uzaklığına bakıp kısıldığı.
"Bu işte benim yolum, -sizinkiler nerede?" diye yanıtladım, bana 'yol'u soranları. 'Yol', çünkü - yoktur!
Belirli bir yere varan kişi
-ki, 'varmak' hep görecedir geride bıraktığı, katettiği yolu da
unutmamalıdır - yoluna o yönü veren,
terkettiği eski yerini de ...
Belirli bir yere varan kişi
-ki, 'varmak' hep görecedir geride bıraktığı, katettiği yolu da
unutmamalıdır - yoluna o yönü veren,
terkettiği eski yerini de ...
Kişinin yürümeden önce bilebileceği tek yol,
yönünü kendinin belirleyebileceği yoldur
-oysa, yürümeyi öğrenirken yürüdüğü yollar,
hep başkalarının yollarıdır: Ne yazık öyle-:
kişi, kendi yönünü, ancak başkalarının
yollarını yürüyerek...
Kişinin yürümeden önce bilebileceği tek yol,
yönünü kendinin belirleyebileceği yoldur
-oysa, yürümeyi öğrenirken yürüdüğü yollar,
hep başkalarının yollarıdır: Ne yazık öyle-:
kişi, kendi yönünü, ancak başkalarının
yollarını yürüyerek bulabiliyor.
