Nihilizm

Nihilistlerin komünizme daha yakın görünmesinin temel nedeni zorunlu bir ideolojik bağdan ziyade benzer bir “reddediş” ve arayış zemininde buluşmalarıdır; nihilizm, özellikle Friedrich Nietzsche’nin ele aldığı biçimiyle, toplumun kutsal saydığı ahlak, din ve anlam sistemlerini sorgulayıp geçersiz görmeye kadar varabilir ve bu bakış açısı bireyi sadece metafizik değil, aynı zamanda ekonomik ve toplumsal düzeni de sorgulamaya iter, çünkü eğer var olan değerler yapay ve temelsizse, bu değerler üzerine kurulu olan kapitalist düzen de aynı şekilde anlamını yitirir; bu noktada bazı nihilistler tamamen pasifleşmek ya da hiçbir şeye bağlanmamak yerine, bu anlamsızlık hissine karşı bir tür “pratik cevap” arar ve Karl Marx’ın ortaya koyduğu komünizm, eşitlik, sınıfsız toplum ve kolektif yaşam fikriyle bu boşluğu doldurabilecek bir alternatif gibi görünür, çünkü komünizm bireysel başarı, rekabet ve maddi hırs gibi kapitalist değerleri reddederken yerine dayanışma ve eşitliği koyar; ayrıca nihilizmin yarattığı varoluşsal boşluk karşısında komünizmin sunduğu kolektif amaç duygusu, yani “kendin için değil toplum için yaşama” fikri, bazı bireyler için yön ve anlam hissi sağlayabilir, bu da onları psikolojik olarak bu ideolojiye yaklaştırır, fakat burada kritik bir çelişki vardır: nihilizm temelde hiçbir değerin nesnel anlamda geçerli olmadığını savunurken komünizm oldukça güçlü bir değerler sistemi (adalet, eşitlik, emek) üzerine kuruludur, yani biri her şeyi yıkma eğilimindeyken diğeri yeni bir düzen kurmaya çalışır; bu yüzden her nihilistin komünizme yönelmesi gerekmez ve aslında pek çoğu anarşizme, bireyci düşüncelere ya da tamamen apolitik bir tutuma da kayabilir, dolayısıyla aralarındaki ilişki doğrudan bir sonuç değil, daha çok ortak bir sorgulama ve anlam arayışının farklı yönlere evrilmesidir.